ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΟΣ ΓΕΝΝΙΕΣΑΙ ή ΓΙΝΕΣΑΙ; Μήπως ΥΠΑΡΧΟΥΝ «ΛΕΣΒΙΑΚΑ ΓΟΝΙΔΙΑ»;…

Γράφει ο καθηγητής Κωνσταντίνος Τριανταφυλλίδης

Ερευνητές ισχυρίζονται ότι εντόπισαν γενετικές περιοχές στις οποίες υπάρχουν 2 γονίδια τα οποία διαδραματίζουν κάποιο ρόλο στον σεξουαλικό προσανατολισμό των ΑΝΔΡΩΝ, αν και πολλοί επιστήμονες αμφισβητούν την αξιοπιστία των ευρημάτων.

Ι) ΑΝΔΡΕΣ. Ο σεξουαλικός προσανατολισμός περιγράφει ένα μακροχρόνιο μοτίβο έλξης – συναισθηματικής, ρομαντικής, σεξουαλικής ή συνδυασμό αυτών – για το αντίθετο φύλο, το ίδιο φύλο, και τα δύο ή κανένα. Τα είδη αυτά έλξης συνήθως συνοψίζονται με τους όρους, ετεροφυλία, ομοφυλοφιλία, αμφιφυλοφιλία και ασεξουαλικότητα. Τι όμως επηρεάζει τον σεξουαλικό προσανατολισμό ενός ανθρώπου; Τα γονίδια, η επιγενετική, το περιβάλλον ή ο συνδυασμός όλων αυτών; Η βιολογία προσπαθεί να «ξετυλίξει το κουβάρι» των επιλογών μας. Προηγούμενες σχετικές έρευνες με το θέμα βασίζονταν στη μελέτη του οικογενειακού ιστορικού, σε διδύμους, αλλά και μοριακών προσεγγίσεων. Από τις μελέτες αυτές είχε βρεθεί ότι η κληρονομικότητα παίζει κάποιο ρόλο στον σεξουαλικό προσανατολισμό των ανδρών ή με άλλα λόγια ότι υπάρχουν κάποιες γενετικές συμβολές στον σεξουαλικό προσανατολισμό ενός άνδρα, δηλαδή, αν κάποιος είναι ετερόφυλος ή αμφιφυλόφιλος ή ομοφυλόφιλος εξαρτάται εν μέρει από το γενετικό προφίλ του. Στις μελέτες όμως αυτές δεν είχαν εντοπιστεί συγκεκριμένα γονίδια. Σε νέα μελέτη (Genome-Wide Association Study of Male Sexual Orientation. Scientific Reports 7, Article number: 16950, 2017), οι ερευνητές προσπάθησαν να εντοπίσουν συγκεκριμένα γονίδια που καθορίζουν τον σεξουαλικό προσανατολισμό ενός άνδρα.
Οι ερευνητές προσδιόρισαν την πλήρη ακολουθία DNA (γονιδίωμα) 1.077 ομοφυλόφιλων ανδρών και το συνέκριναν με τα γονιδιώματα 1.231 ετεροφυλόφιλων, οι οποίοι ταξινομήθηκαν με αυτοπροσδιορισμό. Πρόκειται για μεθοδολογία γενετικής συσχέτισης σε γονιδιωματική κλίμακα (GWAS), στην οποία οι ερευνητές εντόπισαν δύο γενετικές ΠΕΡΙΟΧΕΣ με πολυμορφισμούς ενός νουκλεοτιδίου (SNPs) που μπορεί να σχετίζονται με σεξουαλικό προσανατολισμό στους άνδρες. Ειδικότερα, διαπίστωσαν ότι δύο γονίδια, το TSHR και το SLITRK6, που βρίσκονται κοντά (γύρω) από τις περιοχές με τις θέσεις των SNPs είναι συχνότερα στους ομοφυλόφιλους και φαίνεται να επηρεάζουν τον σεξουαλικό προσανατολισμό των αγοριών, αυξάνοντας την πιθανότητα ομοφυλοφιλίας.
Από τα δύο γονίδια, το TSHR στο χρωμόσωμα 14 και το SLITRK6 στο χρωμόσωμα 13, εμφανίζονται συχνότερα στο DNA των «γκέι». Η ανακάλυψη φαίνεται να επιβεβαιώνει ότι, εν μέρει τουλάχιστον, η ομοφυλοφιλία έχει και βιολογική βάση, κάτι που μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει ομόφωνα αποδεκτό. Το πρώτο γονίδιο, το TSHR, εμπλέκεται στη λειτουργία του θυρεοειδούς και επίσης επιδρά στον εγκέφαλο μέσω μιας πρωτεΐνης που ενεργοποιεί τον θυρεοειδή αδένα. Προηγούμενες μελέτες είχαν δώσει ενδείξεις ότι και ο θυρεοειδής εμπλέκεται στο σεξουαλικό προσανατολισμό. Το δεύτερο γονίδιο, το SLITRK6, παίζει σημαντικό ρόλο στην νευροανάπτυξη του εγκεφάλου και είναι ιδιαίτερα ενεργό στην περιοχή του υποθαλάμου, όπου παράγονται οι ορμόνες που ελέγχουν τις σεξουαλικές ορμές. Προηγούμενη μελέτη, από το 1991, είχε δείξει ότι ορισμένα τμήματα του υποθαλάμου είναι έως 34% μεγαλύτερα στους ομοφυλόφιλους.
Οι ερευνητές τόνισαν ότι η ανακάλυψή τους δεν δίνει μεν οριστική απάντηση στο ερώτημα αν η ομοφυλοφιλία στους ανθρώπους έχει βιολογική βάση, όμως παρέχει πρόσθετες ενδείξεις ότι αυτό όντως συμβαίνει. Οι ερευνητές επεσήμαναν ότι το δείγμα γονιδιωμάτων που μελέτησαν, είναι μικρό για να εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα, γι’ αυτό ανάλογες μεγαλύτερες μελέτες πρέπει να ακολουθήσουν. Επίσης υπογράμμισαν ότι δεν θα γίνουν «γκέι» όλοι οι άνδρες που έχουν στο γενετικό τους υλικό τα εν λόγω δύο γονίδια, καθώς, παίζουν ρόλο και άλλοι παράγοντες, όπως η επιγενετική και το περιβάλλον. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι «πιθανώς εμπλέκονται πολλά γονίδια στον σεξουαλικό προσανατολισμό, που το καθένα έχει σχετικά μικρή επίδραση. Υπάρχουν σίγουρα άνδρες που έχουν τη γονιδιακή παραλλαγή η οποία αυξάνει την πιθανότητα να γίνουν γκέι, αλλά δεν θα γίνουν».
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει μια κοινή παραδοχή μεταξύ των ειδικών σχετικά με τους ακριβείς λόγους που ένας άνθρωπος αναπτύσσει ετεροσεξουαλικό ή ομοφυλοφιλικό προσανατολισμό. Η σεξουαλική δυναμική είναι εξαιρετικά πολυσύνθετη διαδικασία. Αρκετοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι τόσο η φύση (πολλά γονίδια), όσο και το περιβάλλον (επιγενετική τροποποίηση του DNA), όσο και κοινωνικές και πολιτισμικές επιρροές
παίζουν ρόλο στον σεξουαλικό προσανατολισμό ενός άνδρα.
ΚΡΙΤΙΚΗ. Α) Η μελέτη αυτή εξέτασε σχετικά λίγα άτομα σε σύγκριση με παρόμοιες μελέτες, οι οποίες συχνά περιλαμβάνουν περισσότερους από 10.000 ανθρώπους. Οπότε προειδοποιούν ότι «τα ευρήματα από μικρές μελέτες είναι λιγότερο πιθανό να είναι αξιόπιστα σε σύγκριση με μεγάλες μελέτες».
Β) Καθώς αυτή η μελέτη διεξήχθη στους Ευρωπαίους άνδρες, δεν γνωρίζουμε εάν τα ευρήματα θα ισχύουν για την ομοφυλοφιλία σε μη Ευρωπαίους άνδρες.
Γ) Στην περιοχή συσχέτισης με τα συγκεκριμένα SNPs υπάρχει πλήθος άλλων γονιδίων και όχι μόνον τα δύο που περιγράφονται από τους συγγραφείς. Οπότε ενδέχεται η συσχέτιση να αφορά άλλα γονίδια που συγκληρονομούνται με τα γονίδια TSHR και SLITRK6 και τα SNPs.
Δ) Τα αποτελέσματα δεν ήταν στατιστικά σημαντικά όπως στις περιπτώσεις που γίνεται χρήση της μεθοδολογίας γενετικής συσχέτισης σε γονιδιωματική κλίμακα (GWAS), οπότε η συσχέτιση που διαπιστώθηκε μπορεί να είναι και τυχαία.
Ε) Η διαπιστωθείσα συσχέτιση δεν συνεπάγεται αυτόματα και αιτιώδη συνάφεια.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ. Το πιθανότερο συνδυασμός της δράσης πολλών γονιδίων, η επιγενετική, κοινωνικές και πολιτισμικές επιρροές διαμορφώνουν τον σεξουαλικό προσανατολισμό ενός άνδρα, ή, με άλλη έκφραση, τόσο η φύση όσο και η ανατροφή παίζουν εξίσου σημαντικό, αλλά και περίπλοκο ρόλο στην ανάπτυξη της ομοφυλοφιλίας.
ΙΙ) ΥΠΑΡΧΟΥΝ «ΛΕΣΒΙΑΚΑ ΓΟΝΙΔΙΑ»; Η βιολογική μας κατανόηση της ομοφυλοφιλίας στις γυναίκες βρίσκεται σε εμβρυακό στάδιο. Βέβαια, υπήρξαν μελέτες που υποδηλώνουν ότι υπάρχει γενετικό υπόβαθρο στην ομοφυλοφιλία και στις γυναίκες, αλλά περισσότερη έρευνα έχει γίνει σε άνδρες

Διαβάστε την συνέχεια του άρθρου...
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ